Những Vị Giáo Hoàng Trong Đời Tôi

Tôi đã sống đến nay dưới triều đại của bảy vị Giáo Hoàng, bắt đầu từ Đức Piô XII. Ngài đã lên ngôi Giáo Hoàng ngày 2 tháng 3 năm 1939, và qua đời ngày 9 tháng 10 năm 1958. Tôi đã sinh ra trong thời gian ngài coi sóc Giáo Hội, nhưng sinh ra năm nào thì, vì giấu tuổi, tôi không thể nói ra.

Đức Piô XII kế vị Đức Piô XI, rồi tiếp theo là các Đức Gioan 23, Đức Phaolô VI, Đức Gioan Phaolô I, Đức Gioan Phaolô II, Đức Bênêđictô XVI, và nay là Đức Phanxicô. Sau Đức Phanxicô là vị nào, không biết tôi còn có thể biết được không hay là ngài sẽ là vị giáo hoàng cuối cùng trong đời tôi? Hay là tôi sẽ được dịp theo dõi việc bầu cử vị giáo hoàng mới một lần nữa, để được hồi hộp, cầu nguyện, đợi chờ?!

Trong dịp phong Chân Phước Đức Gioan 23, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã phát biểu: "Khi phong Chân Phước cho con cái mình, Giáo Hội không có ý cử hành các hành động đặc biệt có tính cách lịch sử của người ấy, nhưng đúng hơn là các nhân đức của họ, là những gì được sùng kính và noi gương."

Trong ý nghĩ đó, ta nhìn lại cuộc đời của các vị Giáo Hoàng. Theo dòng thời gian, trước tiên tôi nhớ

***

Đức Piô XII (1939-1958)
Smiley face Ngài có tên thật là Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, là vị Giáo Hoàng thứ 260 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi năm 1939 và qua đời năm 1958, ở ngôi trong vòng 19 năm.

Vào lễ Chúa Kitô Vua năm 1939, ngài đã cùng một lúc tấn phong 12 Giám Mục thừa sai, trong đó có hai vị Giám Mục da đen đầu tiên người Ouganda và Malgache. Thời điểm này, 48 địa phận đã được trao cho các Giám Mục bản quốc. Trong đó, Việt Nam có 3 Giám Mục là Gioan Baotixata Nguyễn Bá Tòng (giáo phận Phát Diệm), Giuse Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn (giáo phận Bùi Chu) và Phêrô Martinô Ngô Đình Thục (giáo phận Vĩnh Long).

Năm 1942, ngài dâng hiến thế giới cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ Maria, và năm 1952 ngài đặc biệt dâng hiến dân tộc Nga cho Trái Tim Vô Nhiểm của Đức Mẹ. Ngài còn tuyên xưng Mẹ Maria là Nữ Vương Thế Giới.

Ngày 1 tháng 11 năm 1950, ngày lễ Các Thánh Nam Nữ, ngài sử dụng quyền bất khả ngộ khi tuyên bốn tín điều "Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời" qua thông điệp Magnificentissimus Deus ở công trường thánh Phêrô, trước sự hiện diện đông đảo của khoảng 500.000 tín hữu và 622 Giám Mục.

Sau đó, thông điệp Ad Coeli Reginum ngày 25 tháng 3 nam 1954 suy tôn Đức Maria làm Nữ Vương vũ trụ mừng lễ mỗi năm vào ngày 31 tháng 5. Nhân kỷ niệm 100 năm tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Đức Mẹ hiện ra ở Lộ Đức (Pháp), ngài mở năm Toàn Xá Thánh Mẫu 1954, 1958. Tín điều này từng được Giáo Hội Công Giáo tin tưởng từ lầu và đã được dành riêng một ngày lễ để mừng kính trong 1500 năm (ngày 8 tháng 1). Vì vậy, Đức Giáo Hoàng Piô XII thượng được coi là "vị giáo hoàng của hòa bình và giáo hoàng của Đức Mẹ Maria."

Ngày 20 tháng 11 năm 1950, Trung Quốc phát động phong trào Tam Tự Lập (về điều khiển, tài chánh và truyền bá). Năm 1954, Đức Giáo Hoàng Piô XII ra một thông điệp cấm tham gia Tam Tự Lập. Năm 1957, hội Công Giáo Ái Quốc ra đời, tổ chức bầu Giám và bị Rôma phê chuẩn. Tháng 6 năm 1958, Đức Giáo Hoàng kết án đích danh hội Ái Quốc.

***

Đức Gioan XXIII (1958-1963)
Ngài có tên thật là Angelo Giuseppe Roncalli, là vị Giáo Hoàng thứ 261 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi năm 1958 và qua đời năm 1963, ở ngôi trong vòng 5 năm.

Ngài được nhiều người mến mộ, gọi là Đức Giáo Hoàng nhân hậu, "il papa buono".

Ngày 29 tháng 1 năm 1959, Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII tuyên bố rằng: "Chúng ta không lập phiên tòa xét lịch sử, không xem xét ai đúng ai sai. Mọi người đều có phần trách nhiệm. Tôi chỉ nói: Hãy cùng nhau ngồi lại, hãy thôi đừng chia cắt nữa ... Bởi vì xét cho cùng những gì đoàn kết chúng ta lại vẫn lớn hơn những gì chia cắt chúng ta."

Nhân ngày Lễ Nến 02-02-1960, để tỏ tình cha luôn tưởng nhớ đến đoàn con rải rác khắp bốn phương, ngài đã ban tặng mỗi Giáo Hội một cây nến và yêu cầu cho đặt tại một nhà thờ giá trí lịch sử nhất, để nhắc nhở giáo dân sốt sắng cầu nguyện cho sự thành tựu của Công Đồng Vatican sẽ họp vào năm 1963. Đức Khâm sứ Tòa Thánh tại Việt Nam, sau khi hội ý với HĐGMVN đã quyết định dâng cây nến đó cho nhà thờ Đức Mẹ LaVang.

"Cây nến sáp lịch sử ấy - từ Rôma gởi tới mang huy hiệu Đức Giáo Hoàng, cao ngang đầu người - hiện được đặt giữa cung thánh đền thờ Đức Mẹ La Vang, do quyết định chung của các Đức TGM, GM tại Việt Nam. Một quyết định cũng có tính cách lịch sử làm vẻ vang cho linh địa La Vang và xác nhận lòng tin tưởng tôn sùng của giáo hữu toàn quốc đối với Đức Mẹ chiến thắng và phù hộ các giáo hữu.."

Ngài là người đã triệu tập Công Đồng Vatican II (1962-1965) nhưng không thể hoàn tất vì ngài qua đời ngày 3 tháng 6 năm 1963. Đây là một công việc quan trọng nhất trong cuộc đời ngài. Ngài đã mời các quan sát viên ngoài Công Giáo đến dự Công Đồng và thành lập một ban thư ký cho việc hiệp nhất: "Chúng ta hãy hiệp nhất với nhau và hãy chấm dứt mọi bất hòa."

Trog thông điệp 11 tháng 9 năm 1962, trước cộng đồng một tháng, ngài nói tới việc "quét sạch bụi bặm trên khuôn mặt Giáo Hội" và khẳng định "Giáo Hội phải là Giáo Hội của người nghèo."

***

Đức Phaolô VI (1963-1978)
Ngài có tên thật là Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini, là vị Giáo Hoàng thứ 262 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi năm 1963 và qua đời năm 1978, ở ngôi trong vòng 15 năm.

Kế vị Đức Gioan 23, ngài tiếp tục và kết thúc Công Đồng Vatican II. Công Đồng đã bế mạc ngày 8 tháng 12 năm 1965. Chính ngày bế Công Đồng Vatican II, Đức Phaolô VI và Giáo Chủ Athenagoras của Constantinopolis đã cùng một lúc xóa bỏ án "vạ tuyệt thông lẫn nhau", nguyên nhân của vụ ly khai năm 1054.

Chấm dứt truyền thống ngồi tại chỗ của ngôi vị Giáo Hoàng, ngài đã khởi đầu một loạt các cuộc công du. Ngài đã đến thánh địa Giêrusalem, Hoa Kỳ, Bồ Đào Nha, Ấn Độ, Colombia, Liên Hiệp Quốc, Thụy Sĩ, Philippin. Trong các chuyến công du bày, ngài đã gặp gỡ các thượng phụ của Chíng Thống Giáo Đông Phương. Sau khi viếng đền thờ Mồ Thánh về, tại tòa khâm sứ Tòa Thánh trong khu vực Jordania, ngài tiếp Giám Mục Benedict, Giáo Chủ Chính Thống tại Jerusalem, ngài nói: "Chúng ta hãy quên đi quá khứ và hướng về những gì trước mắt chúng ta."

Ngày 30 tháng 4 năm 1965, ngài công bố Thông điệp Mease Maico, kêu gọi giáo dân chạy đến cùng Mẹ Maria, Nữ Vường Hòa Bình, tha thiết xin Mẹ ban hòa bình thế giới.

Ngài đã mở ra năm thánh 1975, Năm thánh này mang ý nghĩa canh tân và hòa giải, như được trình bày trong Tông Huấn Gaudete in Domino ("Hãy Vui Mừng Trong Chúa") của ngài. Năm thánh 1975 là Năm Thánh cuối cùng trong lịch sử Giáo Hội mà một vị Giáo Hoàng khai mở bằng cách đập búa vào tường che Cửa Thánh ở Đền Phêrô. Khi kết thúc Năm Thánh 1975, Đức Phaolô VI đã không còn tiếp tục truyền thống xây tường gạch che phủ Cửa Thánh nữa.

Ngày 20-12-2012, Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI nâng ngài lên hàng Đáng Kính.

***

Đức Gioan Phaolô I (1978-1978)
Ngài có tên thật là Albino Luciani, là vị giáo hoàng thứ 263 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi ngày 26 tháng 8 năm 1978 và qua đời ngày 28 tháng 9 cũng năm 1978, ở ngôi trong vòng 33 ngày. Ngài đã đột ngột qua đời vì một cơn đau tim khi đang đọc cuốn "Noi gương Chúa Giêsu" của Thomas Kempis.

Ta hãy nghe ngài nói: "Tôi nhận tên là Gioan, để nhờ đức Gioan XXIII, đã bổ nhiệm tôi làm Giám Mục Giáo Phận Vittorio Veneto, và Phaolô, để nhớ đức Phaolô VI, đẵ đặt tôi làm hồng y. Không phải tôi có sự khôn ngoan như Đức Gioan XXIII và sự thông thái như Đức Phaolô VI. Nhưng tôi kế vị các ngài thì tôi sẽ quyết tâm theo đường lối Công Đồng mà các ngài đã khởi xướng."

***

Đức Gioan Phaolô II (1978-2005)

Ngài có tên thật là Karol Jozef Wojtyla, là vị giáo hoàng thứ 264 của giáo hội. Ngài lên ngôi ngày 16 tháng 10 năm 1978 và qua đời ngày 2 tháng 4 năm 2005, ở ngôi trong vòng 26 năm. Ngài là vị giáo hoàng ở ngôi lâu thứ hai trong lịch sử giáo hội, sau triều đại dài 32 năm của Đức Giáo Hoàng Piô IX.

Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II, với khẩu hiệu "Duc in altum", "Vâng lời Thầy, con sẽ thả lưới" đã thổi vào Giáo Hội một nguồn sinh lực mới theo tinh thần Công đồng Vaticanô Ì. Chỉ vài tháng sau khi nhậm chức, ngài đã lên đường "đi tìm anh em" trong các đoàn chiên khắp thế giới. Đức Giáo Hoàng đã thực hiện tất cả trên 100 chuyến tông du đến 129 quốc gia trên thế giới. Ngài được xem là một trong những vị Giáo Hoàng tông du nhiều nhất, phong thánh nhiều nhất.

Ngài là "Giáo Hoàng của Đức Mẹ". Khi được chọn làm Giám Mục phụ tá giáo phận Krakow, ngài đã ghi tên Mẹ Maria vào trong khẩu hiệu và chọn lời kinh dâng hiến cho Đức Mẹ làm châm ngôn phục vụ "Totus Tuus: trọn đời con thuộc về Mẹ."

Đức Gioan Phaolô II đã được Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI phong là Đấng Đáng Kính ngày 19 tháng 12 năm 2009 và phong Chân Phước ngày 1 tháng 5 năm 2011.

***

Đức Bênêđictô XVI(2005-2013)
Ngài có tên thật là Joseph Aloisius Ratzinger, là vị giáo hoàng thứ 265 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi ngày 19 tháng 4 năm 2005 và từ nhiệm ngày 28 tháng 2 năm 2013, lúc ngài được 86 tuổi, ở ngôi trong vòng 19 năm.

Ngài là người cao tuổi nhất được bầu làm Giáo Hoàng kể từ Giáo Hoàng Clement XII, được bẫu làm Giáo Hoàng khi được 78 tuổi.

Ngày 9 tháng 5 năm 2005, Đức Bênêđictô XVI bắt đầu quá trình vinh hiển cho người tiền nhiệm của ngài là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Thông thường đối với một người nào đó, phải qua 5 năm sau khi chết mới có bắt đầu quá trình vinh hiển. Tuy nhiên, vẫn có "hoàn cảnh đặc biệt," trong đó nói rằng thời gian chờ đợi như vậy có thể được miễn và Đức Bênêđictô XVI đã áp dụng cho Đức cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

Ngài đã cách chức nhà thần học Charles Curran vì cho rằng Curran có tư tưởng chống đối, trừng phạt những nhà thần học khai phóng vì cho rằng họ có thiên hướng Macxít, cấm việc viết lại Kinh Thánh theo ngôn ngữ xưng hô cho cả nam lẫn nữ, nghiêm khắc yêu cầu linh mục phải độc thân, phản đối ngừa thai và cấm thụ phong cho nữ giới.

Ngày 16 tháng 10 năm 2009, ngài kêu gọi thế giới phải có hành động "quyết liệt và hiẹu quả" chống lại nạn đói sau khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đẩy hàng ngũ những người thiếu ăn lên tới một mức kỷ lục là 1 tỉ người. Những nước đang phát triển cần đầu tư nhiều hơn, đặc biệt là trong nông nghiệp, để bảo đảm người dân của họ không bị đói. Ngài nói trong một thông điệp gởi Tổ chức Lương Nông của Liên Hiệp Quốc (FAO) nhân Ngày Thực Phẩm Thế Giới. "Cuộc khủng hoảng này đoi hỏi các chính phủ và các thành viên của cộng đồng quốc tế phải có những lựa chọn quyết liệt và hiệu quả. Được cung cấp thực phẩm không phải chỉ là một nhu cầu căn bản của các cá nhân và các dân tộc."

Ngài noi: "Hãy tôn trọng người khác, bất kể màu da, quốc tịch, ngôn ngữ, tôn giáo của họ. Quý vị sẽ cảm thấy niềm vui hòa bình trong tim, điều mà quý vị có thể đã quên bẳng từ lâu."

Đức Phanxicô(2013- ..)
Ngài có tên thật là Jorge Mario Bergoglio, là vị Giáo Hoàng thứ 266 của Giáo Hội. Ngài lên ngôi năm 2013, sau khi Đức Giáo Hoàng Bênêđictô 16 từ nhiệm ngày 28 tháng 2 cùng năm.

Ngài là vị Giáo Hoàng đầu tiên đến từ Châu Mỹ La Tinh, và là tu sĩ Dòng Tên đầu tiên lên ngôi Giáo Hoàng. Cuộc "tại vị" của ngài "còn dài", bổn phận của chúng ta là cầu nguyện cho ngài, nhất là khi biết ngài chỉ sống với một lá phổi. Việc làm của ngài có lẻ phải chờ đến sau ngày "đó". Ngay bây giờ, ta (nhiều người) đã biết được một vài việc ngài đã thực hiện như để nói lên việc đã xảy ra với ngài ở kỳ bầu Giáo Hoàng: "Trong cuộc bầu Giáo Hoàng, tôi ngồi bên cạnh Đức Hồng Y Claudio Hummes, nguyên Tổng Giám Mục Sao Paolo, một người bạn tất thân với tôi, khi tình huống trở nên "nguy hiểm", ngài an ủi tôi, không sao đâu! Nhưng khi số phiếu bầu đã lên đến 2/3, mọi người vỗ tay vì đã bầu được giáo hoàng. Ngài ôm hôn tôi và nói: "Đừng quên người nghèo." Lời này đi sâu thẳm trái tim tôi: người nghèo, người nghèo. Liên hệ đến người nghèo, gần như ngay lập tức tôi nghĩ về Thánh Phanxicô Assisi.""

Ngài đã làm nhiều việc để người ta thấy ở nơi ngài "người nghéo". Việc làm to lớn là phong thánh hai vị Giáo Hoàng tiền nhiệm là Đức Gioan 23 và Đức Gioan Phaolô II.

***
Hai thánh Giáo Hoàng
Ngày 27 tháng 4 năm 2014 là một ngày quan trọng đáng ghi nhớ vì đó là ngày Giáo Hội vui mừng có thêm hai vị thánh: Thánh Giáo Hoàng Gioan 23 và Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII
Nài qua đời ngày 3 tháng 6 năm 1963, thọ 82 tuổi. Ngài được phong Chân Phước năm 2000 bởi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Lễ kính ngài được chọn vào ngày 11 tháng 10, ngày Công Đồng Vatican II được khai mạc.

Phép lạ duy nhất do Đức Gioan XXIII là chữa lành một phụ nữ bệnh nan y. Cố Giáo Hoàng Gioan XXIII làm phép là cho nữ tu người Ý tên Caterina Capitani. Nữ tu này vốn bị chứng viêm màng bụng ác tính. Gia đình bà đã chuẩn bị mộ phần, vì bà chỉ còn năm chờ chết, không còn cách nào chữa trị. Trong một thị kiến, bà đã nhìn thấy Đức Gioan XXIII hiện ra nói với bà rằng, Ngài đã đáp ứng lời xin của bà và cẫu bàu cho bà được khỏi bệnh. Và ngay lập tức, bà đã khỏi bệnh, và bắt đầu ăn uống được. Kết quả quang tuyến mấy ngày sau đó hoàn toàn xác nhận tình trạng bình phục.

Còn phép là thứ hai theo thủ tục phong thánh thi được miễn chuẩn vì theo Đức đương kim Giáo Hoàng Phanxicô, Công Đồng Chung Vatican II mà Đức Gioan XXIII triệu tập, đã là một phép lạ rồi.

Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II
Ngài qua đời ngày 2 tháng 4 năm 2005, thọ 84 tuổi. Hai tháng sau khi Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II qua đời, một nữ tu sĩ người Pháp tên là Mare Simon Pierre không còn những triệu chứng của căn bệnh Parkinson. Bà cho rằng: "Tôi đã được chữa lành, đây là việc làm của Chúa, nhờ lời bầu cử của Đức Gioan Phaolô II." Ngài được phong Chân Phước năm 2011 bởi Đức Giáo Hoàng Bênêđictô 16.

Phép lạ thứ hai xảy ra với bà Floribet Mora, người Costa Rica, từng được phát hiện phình não nặng hồi tháng 4-2011. Bà đã được bác sĩ trả về và khẳng định chỉ còn một tháng để sống vì bệnh quá nặng. Mora cầu nguyện cùng Đức Chân Phước Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và đến đúng ngày ngài được tuyên phúc tháng 5-2011, căn bệnh của Mora đột nhiên biến mất. Các xét nghiệm của bác sĩ xác nhận điều này.

Lạy hai Cha Thánh Giáo Hoàng, cầu cho chúng con.