Bài đã được đăng trên Nguyệt San Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp số 252 tháng 8 năm 2007
Ơn thiên triệu

Nhân mới được đọc rất gần đây mấy bài về ơn thiên triệu, một số suy tư lại đến với tôi. Thú thiệt, tôi đã không (hay có thể là chưa) tìm được một định nghĩa “cho có nghĩa” của các chữ “ơn thiên triệu”. Nói về ơn thiên triệu, nhiều vị đề cập hẵn hòi ơn thiên triệu là ơn kêu gọi làm linh mục, tu sĩ, và các bài viết, bài giảng còn được phụ họa bằng bài hát

“Lạy Chúa, xưa Chúa đã phán
Lúa chín đầy đồng mà thiếu thợ gặt
Chúa hãy ban nhiều thợ chiên nhiệt thành
Để nước Chúa rộng lan khắp nơi…”

Rõ ràng là các vị đó đã có ý nói ơn thiên triệu là ơn kêu gọi người giáo dân đi tu làm để làm linh mục, tu sĩ, để làm cho “nước Chúa được rộng lan.” Đến ngày ơn thiên triệu, người ta kêu gọi, cổ vũ, khuyến khích cha mẹ dâng con cái mình cho Chúa. Cứ theo nghĩa ơn thiên triệu là ơn gọi đi tu, tôi nhớ tới ông nội tôi, hễ thấy nhà ai có người đi tu là ông trầm trồ: “thiệt là nhà có phước, có con cái dâng mình cho Chúa!” Mà nội ơi, nội có mừng không, nhà mình cũng có bác chín, bác mười làm linh mục rồi sau này bác mười làm Giám mục, còn cô bảy thì làm bà phước đó!

Cũng có bài viết, bài giảng nói rằng ơn thiên triệu không hẳn là gọi đi tu, đi nhà dòng mà ơn thiên triệu còn là ơn gọi mọi người hãy sống đúng theo “đấng bậc mình”. Nói như vậy có nghĩa là “ở nhà” cũng là đi tu, mà cũng có thể đi tu khi mình ở nhà, miễn là mình giữ đúng bậc mình, như ca dao có câu:

Tu đâu cho bằng tu nhà
Thờ cha kính mẹ hơn là đi tu

Bởi không rành chữ nghĩa, nên khi xét hai chữ thiên triệu, tôi cứ hiểu đó là lời kêu gọi (triệu) từ trời cao (thiên). Mà thiên là gì? ở đâu? Thiên là trời, là ở trên trời, là ông Trời, là Chúa chớ còn ai! Thì ra ơn thiên triệu có thể hiểu là lời Chúa kêu gọi. Nhưng sao Chúa gọi “người” mà không gọi “tôi”. Đó là thánh ý Chúa. Có tác giả đã viết: “Chúa chọn người Chúa muốn chọn.” Nhưng có điều: Chúa kêu thì nhiều, mà Chúa chọn thì ít. Nói nhỏ nghe chơi, tôi là người đã được Chúa kêu. Chúa đã gọi, tôi đã “dạ” nhưng mà rồi Chúa đã không chọn tôi. Chúa đã không chọn tôi, nhưng không có nghĩa là Chúa đã “loại” tôi, “xóa tên” tôi, bằng chứng là tôi vẫn còn đây và tôi cũng đang có một “chức vụ.” Nếu Chúa kêu tôi rồi chọn tôi luôn thì tôi đã làm “cha”, nhưng bởi Chúa kêu mà Chúa không chọn nên bây giờ tôi làm không làm “cha” mà làm “ba”.

Không rành Triết lý, không biết một tí Thần học, xin không bàn nữa những chữ ơn thiên triệu, chỉ xin nhớ và ghi lại đây những gương về ơn thiên triệu đã gây tác động đến tâm hồn với một ít suy tư.

* Con không có cha

Thật là cảm động! Trong đời tôi đã có nhiều lần đưa đón cha đi cha đến, nhưng chưa có lần nào như lần này. Sau khi được cha sở báo cho biết là họ đạo có cha phó mới, hôm đó là một ngày thứ năm, một ngày thường trong tuần nhưng nhà thờ đông nghẹt. Tất cả ba chuông lớn nhỏ của nhà thờ đều đổ vang: một ngày trọng đại. Nhà thờ đã chật ních người, chỉ có “qưới chức” và đại diện các hội đoàn còn ở bên ngoài nhà thờ để rước cha phó “mới” từ nhà cha, đi vòng nhà thờ, rồi đi vào nhà thờ bằng cổng chánh. Ban hát cất tiếng:

Con Vua Cả (à).. bước đi (ì).. rất đẹp..

Thánh lễ bắt đầu, cha sở và cha phó mới đồng tế. Đức Cha dự lễ. Đến phần giảng, cha sở cám ơn Đức Cha, giới thiệu cha phó. Cha phó phát biểu, rồi Đức Cha ngõ lời. Đức Cha nói, người ta ngồi nghe nhưng tâm hồn vẫn còn thờ thẩn với lời phát biểu của cha phó mới mà tôi vẫn còn nghe văng vẳng bên tai:
- Kính thưa Đức Cha! Con vô cùng cám ơn Đức Cha đã làm lễ phong chức cho con, và hôm nay Đức Cha còn đưa con đi đến nhiệm sở… Con cám ơn cha sở…
- Kính thưa Quí ông bà, con không có cha vì cha con đã mất khi con mới lên ba, nhưng nay về đây, ở họ đạo này, con có cha sở, con có cha sở như là cha của con, xin cha hãy nhận con như là con của cha..
- Kính thưa Quí ông bà, con cũng không còn mẹ vì mẹ cũng đã mất sáu tháng trước ngày con chịu chức. Quí bà ở vào tuổi của mẹ con, con sẽ coi như là mẹ của con. Quí ông, con sẽ coi như là chú, bác của con. Mấy người trẻ, con sẽ coi như là anh hay em của con…

* Đáp lại lời gọi của ơn thiên triệu: sống xa cha mẹ, anh em nhưng không thiếu gia đình…

* Xin chỉ hư phần xác!

Hôm đó là ngày 29 tháng 11, ngày áp lễ kính thánh Anrê tông đồ. Theo thông lệ hằng năm, tôi đến thăm người bạn mà bổn mạng là thánh Anrê, để chúc mừng, và … chung vui. Trong khi còn chờ đợi, đang đứng trước cửa nhà, một người thanh niên đến hỏi thăm:
- Có anh N. ở nhà không?
Tôi trả lời có và nói anh đợi một chút để tôi vào kêu N. ra. Khi N. ra, hai người chào nhau mừng rỡ. N. muốn bước ra bắt tay để mời người thanh niên vào nhà thì người thanh niên kia lùi lại. Anh cười nói:
- Ngày mai là lễ thánh quan thầy của N., mình nhớ nên mình đến thăm. Ngày mai trong thánh lễ mình sẽ nhớ cầu nguyện đặc biệt cho N. và gia đình. Nhớ cầu nguyện cho mình với! Cầu cho mình nếu có hư thì hư phần xác chứ đừng hư phần hồn!
N. nó lại tiếp tục bước xuống bực thềm nhà để mời anh ta vào chơi nhưng anh đã tiếp tục lùi lại rồi từ giả, quay sang tôi nói vỏn vẹn hai chữ: “chào anh” rồi quày quả ra đi. Tò mò đến cực độ, tôi hỏi ngay:
- Ai vậy?
- Đó là linh mục Th., bạn N., bạn cùng lớp ở Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt, sau khi chịu chức, anh ta tình nguyện đi phục vụ ở trại cùi Phước Lý!
N. nó lại còn thêm:
- Gia đình ảnh khá giả lắm, ảnh học giỏi nhất lớp, ba ảnh …, nhà ảnh …
Tôi vẫn nghe văng vẳng bên tai những tiếng nói của thằng bạn “đàn em” nhưng không chút quan tâm đến những gì nó đang nói mà tôi suy nghĩ:

* Đáp lại lời gọi của ơn thiên triệu: sống một đời hy sinh!

* Ngọn đèn hết dầu

Khi cha còn ở họ tôi, tôi còn nhỏ quá. Rồi khi cha đổi đi, tôi cũng còn quá nhỏ để biết sao là “đổi đi”, và cha đã đổi đi đâu? Hiểu biết một chút, nói về cha, tôi nhớ đến tên cha có ghi trên giấy chứng nhận rửa tội của tôi, không phải của mỗi một mình tôi mà của toàn bộ anh em tôi. Nếu có ai hỏi tôi về cha, tôi sẽ trả lời ngay: đó là cha sở cựu của họ đạo tôi. Tôi sẽ làm lanh mà dẩn giải cho người hỏi tôi rằng
- cha là một “thầy đờn”, bây giờ gọi là nhạc sĩ;
- cha là tác giả của hai cuốn sách nhạc Ca Ngợi Trái Tim Chúa Giêsu và Ca Ngợi Trái Tim Đức Bà;
- cha là tác giả của bài hát “Kính Nguyện Chúa Thánh Thần” danh tiếng một thời;

Cho đến năm đó, sau khi “tìm được tung tích” của người cha già, tôi theo má tôi vào Chủng Viện Sài Gòn để thăm cha, cha đang nghỉ hưu ở đó. Cứ hễ chiều chiều, cha hay lê từng bước, từng bước chậm đến bên cửa sổ ở bệnh xá của Đại Chủng viện. Cha đứng đó, hai tay tựa lên bục cửa sổ, mặt hơi ngước lên, nhìn ra trời. Thỉnh thoảng cha quay mặt vòng theo mấy con chim đang bay ngoài trời. Cha đứng ngắm đàn chim chiều bay chặng cuối của đoạn đường đi về tổ…

Một lần đến thăm cha, nghe tiếng gõ lốc cốc của mấy xe hủ tiếu mì ở đường Luro trước Chủng Viện, cha hỏi:
- Con có tiền không con?
- Dạ có! Cha cần chi cha?
Cha cười rồi chậm rãi nói:
- Con xuống nhà bếp, mượn cái “ga mên” rồi ra đằng trước mua mì vô cha con mình ăn!
Má con tôi làm theo lời. Cha ăn ngon lành, và đó là lần cuối…

Cha sở thông báo trong nhà thờ: sau mấy ngày nằm im trên giường, bên cạnh có các thầy Đại Chủng Viện canh, sau một cái hắt hơi nhẹ, cha đã ra đi. Họ đạo đã cầu lễ cho cha sở cựu ba ngày. Phương tiện khó khăn nhưng rồi sau đó, có địp đi Sài Gòn, má tôi quyết định đi cho được lên “đất thánh các cha” ở Chí Hòa để “gặp, thăm” cha một lần. Vào đất thánh, hai má con tôi chia nhau, mỗi người đi tìm ở một dãy, và rồi đã gặp được mộ phần của cha, ở dãy bên phải, hơi sâu bên trong, với tấm mộ bia có đề:

RIP
Paulus Đoàn Công Đạt

* Đáp lại lời gọi của ơn thiên triệu: sống trọn cuộc đời hiến dâng…